All about Sama Veda – Chapter 11 (సామవేదీయ సర్వస్వము – ఏకాదశార్చిక)

– విశ్వనాథ అచ్యుతదేవరాయలు

ఏకాదశార్చిక

సామయోనులు – వికారము

 

సామకు మూలమైన ఋక్కు “సామయోని”. ఋక్కు సామకు మారుటకు “వికారము” అని పేరు. వికారములు రెండు రకములు:

1. అంతర్గత వికారము – ఋక్కు పొందు మార్పు.

ఉదాహరణము:

అగ్న ఆ యాహి వీతయే –  ఋక్కు

SamaVediyaSarvasvamu-11.1

 

వికారములు:

ఓగ్నా ఇ | ఆయాహిఽ३ వోఇతోయాఽ २ఇ |

SamaVediyaSarvasvamu-11.2

SamaVediyaSarvasvamu-11.3

లేక

అగ్నఆయాహీవీఽ | తయాఇ |

SamaVediyaSarvasvamu-11.4

SamaVediyaSarvasvamu-11.5

లేక

అగ్నఆయాహి | వాఽ५ఇతయాఇ |

SamaVediyaSarvasvamu-11.6

SamaVediyaSarvasvamu-11.7

పుష్పసూత్రము:- సామ తన్త్ర గ్రంథము – యీ వికారములను వివరించు గ్రంథము.

 

2. బహిర్వికారము:

ఋక్కునందు లేని క్రొత్త అక్షరములను గానమునందుంచుట.

ఇవి “స్తోభాక్షరములు” – ఆ, ఓ, ఔహోవా, ఓఇ, హా, హోఇ , హాఉ, వా.

ఈ స్తోభాక్షరములు ఋక్కుతో కలసి సామయందుండవచ్చును. లేక స్తోభాక్షరములు మాత్రమే సామ గావచ్చును. స్తోభాక్షరములు అక్షరతన్త్రమను గ్రంథమునందు వివరింపబడినవి. స్తోభాక్షరములు మాత్రమున్న సామకు “ఛన్నసామ” యని పేరు.

ఋక్కు పాదములుగ విభజింపబడినది. సామ “పర్వ”లుగ విభాజింపబడినవి.

అగ్న ఆ యాహి వీతయే – ఋక్కు

ఈ ఋక్కునకు పర్గసామ విరాజమాన మగుచున్నది.

[పర్గమ్ – రాగము పేరు]

  • అగ్న ఆ యాహి |
  • వా ఽ५ ఇతయాయి |
  • గృణానోహవ్యదా ఽ१ తా ఽ३యే |
  • నిహోతా ఽ २३४ సా |
  • త్సా ఽ२३ఽ వా ఽ३ |
  • హా ఽ २३ ఇ షొ ఽ६ హాఇ |

గానరూపము లో నున్న సామకు విభాగము పేరు భక్తి. భక్తి భాగములు 5:

  1. ప్రస్తావము: ప్రస్తోత, ప్రస్తావ భక్తిని గానము సేయును.
  2. ఉద్గీథము: ఉద్గీత, ఉద్గీథ భక్తిని గానము సేయును.
  3. ప్రతిహారము: ప్రతిహర్త, ప్రతిహార భక్తిని గానము సేయును.
  4. ఉపద్రవము: ప్రతిహర్త, ఉపద్రవ భక్తిని గూడ గానము సేయును.
  5. నిధనము: ప్రతిహర్త నిధన భక్తిని గూడ గానము సేయును.

నిధనమును ప్రస్తోత, ఉద్గాత, ప్రతిహర్త – అందరును కలసి గానము సేయుదురు.

ఇవి గాక మరి రెండు భక్తి రూపములున్నవి – హిమ్, ఓమ్.

వీనితో కలిసి భక్తి రూపములు 7.

యఙ్ఞమునందు సామగానము సాధారణముగ తృచము మీద నాధారపడి యుండును. ఈ తృచమును విభిన్న క్రమమున ఆవృతి చేసిన త్రివృత్, పంచదశ స్తోభలుత్పన్నమగును. వీటికి “విష్టుతి” అని పేరు. మూడు సామలు కలసి ఒక తృచి.

ఉదా:- “అ యజో వా ఏష యోఽ సామా” – కృ॥ య॥ తై॥ సం॥

బ్రాహ్మణములు

సామవేదమునకు 8 బ్రాహ్మణములు.

  1. తాండ్య మహా బ్రాహ్మణము [పంచవింశ బ్రాహ్మణము]
  2. షడ్వింశ బ్రాహ్మణము
  3. సామ విధాన బ్రాహ్మణము
  4. అర్షేయ బ్రాహ్మణము
  5. దేవతాధ్యాయ బ్రాహ్మణము
  6. ఛాందోగ్య బ్రాహ్మణము
  7. సంహితోపనిషత్ బ్రాహ్మణము
  8. వంశ బ్రహ్మణము

జైమినీయ శాఖ యందు:   జైమినీయ బ్రాహ్మణము

గమనిక: ఈ క్రింది వివరములలో పెక్కు విషయములు శ్రీ పి.ఆర్.కణ్ణన్, నవీ ముంబాయి గారిచే తమిళమునుండి ఇంగ్లీషులోనికి అనువదింపబడిన “SAMA VEDA – AN INTRODUCTION” అను గ్రంథమునుండి గ్రహింపబడినవి.

శ్రౌత సూత్రములు:

శ్రౌతసూత్ర వ్యాఖ్యకారులు

  1. ద్రాహ్యాయణ శ్రౌతసూత్రము: వ్యాఖ్యకారుడు – ధన్వి యొక్క “దీపిక”. రుద్రస్కందుడు కూడా వ్యాఖ్య వ్రాసెనట.
  2. లాట్యాయన శ్రౌతసూత్రము:‍ వ్యాఖ్యకారుడు – అగ్నిస్వామి. ఇది ఉత్తరభారతమునందు ప్రాచుర్యములో ఉన్నది.
  3. అనుపదసూత్రము: ఇది మనదేశములో అలభ్యము. జర్మనీలో వ్రాతప్రతి కలదట.
  4. నిధనసూత్రము: పతంజలి మహర్షి ప్రోక్తము.
  5. కల్పసూత్రము:‍ గార్గ్యమశక మహర్షి ప్రోక్తము. ఈ సూత్రము ద్రాహ్యాయణ, ఆపస్తంబ, బోధాయన, కాత్యాయన సూత్రములకంటే ప్రాచీనమట. దీని వ్యాఖ్యకారుడు “వరదరాజ”.
  6. ఉపగ్రన్థము:‍ కాత్యాయన మహర్షి ప్రోక్తము. వ్యాఖ్యకారుడు వేంకటేశ పండితుడు.
  7. క్షుద్ర కల్పసూత్రము: ఆర్షేయకల్పసూత్రమునందుగల 17 అధ్యాయములలో మొదటి 11 అధ్యాయములను కల్పసూత్రమందురు. మిగిలిన 6 అధ్యాయములను క్షుద్ర కల్పసూత్రమందురు. దీనికి “శ్రీనివాసచార్యార్ శతక్రతు తాతాచార్యార్” గారు రచించిన వ్యాఖ్యానము గలదు.
  8. తాణ్డ్యలక్షణము
  9. పంచవిధసూత్రము
  10. కల్పానుపదము
  11. అనుస్తోత్రము

 

గృహ్య సూత్రములు:

  1. జైమిని గృహ్య సూత్రములు

 

సామవేదసంహితకు సంబంధించిన ఇతర గ్రంథములు

ఇతర గ్రంథములు

  1. నిదాన సూత్రము
  2. ఉపనిదాన సూత్రము
  3. ఉపగ్రన్థ సూత్రము
  4. నైగమ్
  5. ఆర్షేయదీపిక
  6. సామవేద సప్తలక్షణము

శిక్షాగ్రన్థములు:-

  1. పాణినీయ శిక్ష
  2. నారదీయ శిక్ష
  3. గౌతమీయ శిక్ష
  4. లోమశీ శిక్ష
  5. గీతికల్పము

లక్షణగ్రన్థములు:-

  1. సామతన్త్రము:‍ ప్రకృతిసామలయొక్క లక్షణముల గురించి చెప్పు గ్రన్థము. ఔదవ్రజి మహర్షిప్రోక్తము. ఇందు 15 ప్రపాఠకములు, 158 ఖండములు గలవు. సామతన్త్రభాష్యమునకు మహాగణపతి “సామతన్త్రప్రకాశిక”‍ అను వ్యాఖ్య వ్రాసెను.
  2. సామతన్త్రసంగ్రహము – వంచినాథన్ చే వ్రాయబడినది
  3. ఋక్తన్త్రము
  4. లఘుఋక్తన్త్రసంగ్రహము
  5. ఋక్తన్త్రవివృతి
  6. పుష్పసూత్రము
  7. అక్షరతన్త్రము
  8. స్తోభానుసంహారము
  9. పంచవిధసూత్రము
  10. ప్రతిహారసూత్రము
  11. గాయత్ర విధానసూత్రము
  12. మాత్రాలక్షణము

భాష్యకారులు:

నారాయణాచార్యులు అన్ని బ్రాహ్మణములకు భాష్యము వ్రాసెను.

సామవేద గ్రంథములను, అందలి భాగములను ప్రకటించినవారు

     
1843 Stevenson రాణాయనీమ సామసంహితా London
1848 Benfe కౌధుమ శాఖ సామ సంహితా translation, notes etc.
1893 Griffith English Translation
1873 A.C.Burnell సామ విధాన భ్రాహ్మణము, దేవతాధ్యయన బ్రాహ్మణము, వంశబ్రాహ్మణము with సాయణ భాష్యమ్, Mangalore.
1876 or 1877 A.C.Burnell షడ్వింశ బ్రాహ్మణము; సామవిధాన బ్రాహ్మణము. He discussed different schools of సామగానము
1931 W.Caland తాండ్య మహాబ్రాహ్మణము.   English Translation
1960 W.Caland జైమిని బ్రాహ్మణము. English Translation
1904 J.N.Rauter ద్రాహ్యాయణ శ్రౌత సూత్రము with ధన్వి భాష్యము. Asko Parpola made a detailed study.
1879 A.C.Burnell ఋక్ తంత్రము
1908 R. Saymon పుష్ప సూత్రము
1929 M.J.M. Hoot The Vaidic Chants, Studies in its Technical and Melodic Forms. Holland
1951 Barend Faddegon Studies on the Samaveda (Amsterdam: North-Holland, 1951)
1967 Walter Kaufmann The Mudras in Samavedic chant and their probable relationship to the Go-on-Hakase of the Shomyo of Japan.
1871 సత్యవ్రత సామశ్రమీ కౌధుమ శాఖ సామ సంహిత సాయణ భాష్య సహితము
1936 B.B. Bhattacharya సామవేదము with  సాయణ భాష్యము
1938 Dr. రఘువీర్ జైమిని శాఖ సామవేదము
1939 శ్రి పాద దామోదర సాత్వలేకర్ సామవేదము
1941 కున్హన్ రాజా, Adyar Library భరతస్వామి, మాధవ భాష్య సహిత సామవేదము
1948 స్వామి భాగవదాచార్య సామవేద సంస్కార భాష్య
1963 Devi chand Samaveda
1963 శ్రి పాద దామోదర సాత్వలేకర్ మరాఠీ అనువాదము – సామవేదము
1967 దండిస్వామి శ్రీ శంకరాచార్య బెంగాలీ అనువాదము
1942 శ్రి పాద దామోదర సాత్వలేకర్ గ్రామగేయ వేయ ప్రకృతి గనాత్మకః అరణ్యగానమ్
1967 ఊహ గానమ్, ఊహ్యగానమ్ రామనాథ దీక్షితార్
1881 జీవానంద్ దైవత బ్రాహ్మణమ్1
1882 సత్యవ్రత సామశ్రమీ వంశబ్రాహ్మణమ్2
1934 చిన్నస్వామి తాండ్య మహా బ్రాహ్మణము3
1950 డా. రఘువీర్ జైమిని బ్రాహ్మణము4
1958 దుర్గా మోహన్ భట్టాచార్య ఛాందోగ్య బ్రాహ్మణము5
1964 Dr. B. R. Sharma సామవిధాన బ్రాహ్మణము6
1965 Dr. B. R. Sharma దేవతాధ్యయన బ్రాహ్మణము7

వంశ బ్రాహ్మణము8

1967 Dr. B. R. Sharma జైమినీయ ఆర్షేయ బ్రాహ్మణము
1967 Dr. B. R. Sharma ఆర్షేయ బ్రాహ్మణము

షడ్వింశ బ్రాహ్మణము

1970-72 ఆనంద చంద్ర వేదాన్త   వాగీశ, కలకత్తా లాట్యాయన శ్రౌత సూత్ర. అగ్నిస్వామి భాష్య సహితమ్
  Dr. B. R. Sharma, గంగానాధ్ ఝా కేంద్రీయ సంస్కృత విద్యాపీఠము, Allahabad ద్రాహ్యాయన శ్రౌతసూత్రము +‍ధన్వి భాష్యము
1974 Dr. B. R. Sharma, Hoshiarpur క్షుద్రకల్ప సూత్రములు
1976 Dr. B. R. Sharma, Hoshiarpur ఆర్షేయ కల్పము
1898 గంగాచార్య, Madras జైమిని గృహ్యసూత్రములు+శ్రీనివాస అధ్వర్య వ్యాఖ్యానము
1908 చంద్రకాంత తర్కాలంకార్, కలకత్తా గోబిల గృహ్యసూత్రములు
1866 సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రి గోభిల గృహ్యసూత్రప్రకాశికా
1915 దీక్షిత కమక్

లక్ష్మణ శ్రౌతి, Madras

ఛాందోగ్య పితృమేధ సూత్ర

 

సూత్ర గ్రంథములు:

1889 సత్యవ్రత సామశ్రమీ అక్షర తంత్రము
1893 సత్యవ్రత సామశ్రమీ ఉపగ్రన్ధ సూత్రము, నిదాన సూత్రము
1931 మంగలదేవ శాస్త్రి, వారణాసి నిదాన సూత్రము
1933 డా. సూర్యకాంత ఋక్ తంత్రము
1961 డా. రామనాధ దీక్షిత సామతంత్రము + detailed preface
1966 సీతారామ మంగల, ఢిల్లీ నౌగేయ శాఖానుక్రమణీ
1967 Dr. B. R. Sharma సామవేదార్షేయ దీప
1970 తిరుపతి పంచవిధ సూత్ర
1970 తిరుపతి మాత్రాలక్షణ
1971 Hoshiarpur గాయత్ర విధాన సూత్ర
1973 తిరుపతి ప్రతి హార సూత్ర
1982 Dr. B. R. Sharma, Nepal పుప్పసూత్ర + సాధన వ్యాఖ్య

 

సామగాన ఋత్విక్కులు – అర్చికలు

సామగాన ఋత్వికులకు ఉద్గాతృవర్గమని పేరు

సామ సంహిత రెండు భాగములు:  1. అర్చిక సంహిత 2. గాన సంహిత

ఊహ, ఊహ్యగాన ములములు, తృచలు, ప్రగాథలు

 

స్తోమము: మూడు ఋక్కులు “తృచ్” మీద నిర్మింపబడి, ఆవృత్తమైన సామలకు స్తోమమని పేరు.

 

గీయ మాన తృచా వస్ధితా నామృగ్వి శేషాణాం సమూహః స్తోమః. ఐ । ఆ॥ 2.3.4 సాయణ భాష్యం.

ఇష్టిక మన్త్రముల యందు సామగానముండును.

భక్తి:‍ సామలోని భాగము.

“ఋక్ సామ యజురుచ్చిష్ట ఉద్ గీధః ప్రస్తుతం స్తుతమ్! హిఞ్ కార ఉచ్ఛిష్టే స్వరః సామ్నోమేడిశ్చ తన్మయి” – అ । వే ॥ 9-7-5

దీని అర్ధమేమి?

 

“హిఙ్కారేణై తదహః ప్రతిపద్యేత్యాహః । బ్రహ్మవై హిఙ్కారో బ్రహ్మైతదహర్బ్రహ్మణైవ తద్బ్రహ్మ ప్రతిపద్యతే య ఏవంవేద ॥

యదేవ హిజ్కారేణ ప్రతి పద్యతా ३ఇ వృషా వై హిఙ్కారో యొషర్ క్త న్మిధునం మిథునమేవ తదుక్థ్య ముఖే కరోతి ప్రజత్యై ॥

ప్రజయతే ప్రజయా పశుభిర్య ఏవంవేద ॥

ఐ । ఆ ॥  1-3-2 ”

ఉక్థ్య ముఖము నందలి హిఙ్కారము ప్రజ, పశు సంపత్తి కలిగించును.

“పంచ కృత్వః ప్రస్తోతి, పంచ కృత్వః ఉద్గాయతి,

పంచకృత్వః ప్రతిహారతి, పంచకృత్వ ఉపద్రవతి,

పంచ కృత్వో నిధనముపయన్తి  తత్ స్తోభ సహస్రం భవతి ॥”

ఐ । ఆ ॥ 2-3-4

 

ప్రస్తోత ప్రస్తావమును                 –                         5 సార్లు ఆవృత్తి

ఉద్గాతా ఉద్గీథమును                 –                         5 సార్లు ఆవృత్తి

ప్రతి హర్తా ప్రతిహారమును         –                         5 సార్లు ఆవృత్తి

ఉద్గాతా ఉపద్రవమును             –                         5 సార్లు ఆవృత్తి

అందరునూ కలసి నిధనమును       –                  5 సార్లు ఆవృత్తి

ఇది స్తోభ. ఈ ఆవృత్తి వేయిసారులు చేసిన సహస్ర స్తోభ.

 

సామవేద స్వరూపము :

మొత్తము 585 యోని ఋక్కులున్నవి.

అర్చిక సంహితకు ఛందోగ్రంథము – సత్యవ్రత సామశ్రమీ మాట.

SamaVediyaSarvasvamu-11.8

పూర్వార్చిక ఏకర్చులు
అగ్ని పర్వ 114 సామలు
ఐన్ద్రపర్వ 352
పావమానము 119
అరణ్యకాండ 55
మహానామ్నార్చిక 9
పఞ్చపురీషపదాని 1
  650

 

ఛందస్స్వరూపము:

ఛందస్సు,  పూర్వార్చిక

ఆగ్నేయ కాండ                  

గాయత్రి 1  –  34
బృహతీ 35 – 62
త్రిష్టుప్ 63 – 80
అనుష్టుప్ 81 – 96
ఉష్ణిక్ 97 – 114

 

ఐన్ద్రకాండ:

గాయత్రి 115 – 232
బ్రహతీ 233 – 312
త్రిష్టుప్ 313  – 341
అనుష్టుప్ 342 – 369
జగతీ 370 – 380
ఉష్ణిక్ 381 – 398
కకుభ్ 399 – 408
పఙ్క్తి 409 – 426
ద్విపదా 427 – 455
అత్యుష్టి 456 – 466
  • పాన్తమా (155) గాయత్రి లో ఏకమాత్ర అనుష్టుప్
  • ప్రవోమహే (328) త్రిష్టుప్ లో ఏకమాత్ర త్రిపాద విరాట్
  • ఉభేయదిన్ద్ర రోదసీ (379) జగతీ లో మహాపఙ్క్తీ
  • పిబోతి (398)  ఉష్టిక్ లో విరాట్

 

పవమాన కాండ:-

గాయత్రి 467 – 510
బృహతీ 511 – 522
త్రిష్టుప్ 523 – 544
అనుష్టుప్ 545 – 553
జగతీ 554 – 565
ఉష్టిక్కకుభ్ 566 – 585
ఆహర్యత్ (551) అనుష్టుప్ లో బృహతీ

ఉత్తరార్చిక స్వరూపము:

ఉత్తరార్చిక:

తృచ్ లో మొదటి సామకు యోని అయిన ఋక్కు “సామ యోని”

మిగిలిన రెండును “ఆవాప”.

ఆవాపలు ఋగ్వేదములో సామయోని తరువాత కనపడుచున్నవి.

 

గ్రామే గేయగానము:

పూర్వార్చికములో నున్న 585 సామల నుండి ఉత్పన్నమైన గానములు గ్రామేగేయగానములు.

గ్రామే గేయగానములు –  4 విభాగములు

  • గాయత్రములు – ఇందు 119 8 గానములున్నవి.
  • ఆగ్నేయములు – ఇవి కౌధుమ శాఖలోనివి
  • ఐన్ద్రములు – జైమిని శాఖలో 1232 గానములు
  • పావమానములు

“పరీతో షించి తా సుతం (511)” – ఈ సామకు 26 గ్రామేగేయగానములున్నవి.

గాయత్ర పర్వ సామయోని ఋక్కు – 1 గాయత్రీ సామ – 1
ఆగ్నేయ పర్వ సామయోని ఋక్కులు – 114 సామలు – 180
ఐన్ద్ర పర్వ ఋక్కులు – 352 సామలు – 633
పావమాన పర్వ ఋక్కులు – 119 సామలు – 385
    మొత్తము – 1198 సామలు
     కాండ సామయోని ఋక్   ఛందస్సు    సామసంఖ్య

 

 
ఆగ్నేయము 1-     34

35 – 62

  గాయత్రి

బృహతీ

   55

48

 

180

  63 – 80  త్రిష్టుప్    25  
  81 – 96  ఆనుష్టుప్    20  
  97 – 114  ఉష్ణిక్    32  
ఐన్ద్రకాండ

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

115 – 232  గాయత్రి 196    633
233 – 312  బృహతీ 150  
313 – 341  త్రిష్టుప్ 52  
370 – 380   జగతీ 24  
381 – 398   ఉష్ణిక్ 43  
399 – 408   కకుభ్ 18  
409 – 425   పంక్తి 30  
         426

 

 ఉపరిష్టార్     బృహతీ 1

 

 
427 – 455  ద్విపదా విరాట్   52  
          456  ఏకపదా     1  
457 – 466  అతిజగతీ   16  
 పావమానకాండ   467 – 510   గాయత్రి    124  
  511 – 522   బృహతీ      73  
  523 – 544   త్రిష్టుప్      45  
  545 – 553  అనుష్టుప్      33  
554 – 565 జగతి 35  
  556 – 575 ఉష్టిక్ కకుభ్ 75 385
  575   1198

ఐన్ద్ర పర్వము నందలి మొదటి 60 సామయోని ఋక్కుల మీద చేయబడిన గానములకు “బహుసామతన్త్రము”లని పేరు. తరువాత 58 సామయోని ఋక్కుల మీది 64 గానములకు “ఏకసామతన్త్రము”లని పేరు.

మొదటి  585 సామల నుండి వచ్చిన గానములు గ్రామేగేయగానములు. సాత్వలేకర్, సత్యవ్రత సామశ్రమీ వీనిని “వేయగానములు” అనిరి.

అరణ్యగానము నుండి వచ్చిన గానము ఊహ్యములు, దశరాత్రి పర్వము, సంవత్సర పర్వము, ఏకాహ పర్వములుగా విభజింపబడినవి.

పూర్వార్చికలోని పావమాన కాండము నుండి వచ్చిన గానములు “అరణ్యగేయగానములు”.

  • కౌధుమ శాఖలొ 294 అరణ్యగేయములు
  • జైమినీయమునందు  291 అరణ్యగేయములు

 

అరణ్యగానములు:

  1. అర్క పర్వము
  2. ద్వంద్వ పర్వము
  3. వ్రత పర్వము
  4. శుక్రియ పర్వము
  5. మహానామ్నీపర్వము

 

అర్కపర్వము:

1 – 57 సామయోనుల నుండి గానములు – 89 అర్కపర్వము. ఇందు 15 గానములకు అర్కములనియే వ్యవహారము. తక్కిన 74 అర్కనామము లేకున్నను అర్కపర్వమునందున్నవి.

మొదటి 15:

  • వసిష్ఠస్యార్కము            [15 -1 – 28]   -1
  • స్వాశిరామర్కము          [16 – 1 – 30]  – 1
  • దీర్ఘతమస్యోర్కము         [17 – 1 – 31]  – 1
  • మరుతామర్కములు      [ 18- 1 – 32,33] -2
  • అగ్నేరర్కము              [  20 – 1 – 35 ]  -1
  • ఇన్ద్రస్యార్కములు   [ 21 – 1 – 36,33] -2
  • అర్కశిరా            [22 – 1 – 38 ]  – 1
  • అర్కగ్రీవా            [ 22 – 1 – 39 ]  – 1
  • వరుణగౌతుమయోర్కము [ 23 – 1 – 40 ]  – 1
  • అర్కపుష్పములు    [ 24 – 119 – 1 – 34 ]  – 1
  • ప్రజాపతేరర్కము          [ – 41,42 ] -2

మొత్తము:‍15

 

ద్వంద్వ పర్వము:

58 నుండి 93 వరకు 36 సామయోనుల నుండి వచ్చిన 77 సమలకు ద్వంద్వ పర్వమని పేరు.

“ప్రాణా పానౌ ద్వౌ”

“ప్రజాపతే ర్వత పక్షౌ ద్వౌ”

 

వ్రతపర్వము:

94 నుండి 147 వరకు 54 సామయోనులనుండి వచ్చిన 84 సామగానములు వ్రతపర్వము. ఇందులొ 14 గానముల పేర్లు వ్రతపదముతో కలసి ఉండును. వాచో వ్రతము, సామవ్రతము etc.

 

శుక్రీయ పర్వము:

148 నుండి 179 వరకు గల 32 సాముయోనుల నుండి వచ్చిన 40 సామగానములకు శుక్రీయ పర్వమని పేరు. ఇది శుక్రి గ్రహ సంబంధులగుట జేసి శుక్రీయ మయినది. ఇందులొ కొన్ని గానములు రెండు ఋక్కులు, మూడు ఋక్కుల నుండి వచ్చినవి కూడ ఉన్నవి.

స్తోభలకు – యీ గానములు ప్రకృతి యనబడుచున్నది.

మహానామ్నీపర్వ:

ఆరణ్యకము నందు 642 నుండి 650 వరకు 10 ఋక్కులకు (సామలకు) మహానామ్నీ సంజ్ఞ. ఇందు 4 సామలున్నవి. మహానామ్నీ పర్వగానములు తృచలమీద నున్నవి. 4వ పురీషసామ –  5 ఋక్ పదములు [పురీషపేరు గలిగినవి] మీద ఆధరపడి ఉన్నవి. ఇవి కూడ స్తోభలకు ప్రకృతులే.

సత్యవ్రత సామశ్రమి మహానామ్నీ సామలను అరణ్యగాన పరిశిష్టములనెను.

మహానామ్నీ తరువాత భారుణ్డసామ, తవశ్యావీయసామ ఉన్నవి. అది గూడ పరిశిష్టము క్రింద పరిగణింపబడుచున్నది.

అరణ్యగేయగానము:

అరణ్యపర్వమునందలి సామయోనులను వదలి, ఆగ్నేయ, ఐన్ద్ర, పావమాన పర్వలలోని సామలమీద గానములు రచింపబడినవి. అరణ్యగేయగానము నందలి 76 గానములు పూర్వార్చికలోని ఆగ్నేయ, ఐన్ద్ర, పావమానముల నుండి వచ్చినవి. మరికొన్ని వేదపదములుగాని, స్తోభలు గాని ప్రకృతులుగా కానవచ్చుచున్నవి. వానికి స్తోభలు లేక అనర్చులు అనిపేరు. ఇట్టి గానములు 22 అనర్చికలు గాని స్తౌభికములు గాని. [76+22=98].

గ్రామేగేయగానము, అరణ్యగేయగానము రెండును కలిపి ప్రకృతి గానము లేక యోని గానమని పిలుతురు [సామశ్రమి]. గ్రామేగేయగానమును “వేదసమ”మనియు, అరణ్యగేయగానమును “ఛందస్సామ”మనియు వ్యవహరింతురు [సాయణుడు].  గ్రామేగేయగానమునకు “ద్వితీయ”మనియును పేరు. ముందు అరణ్యగాన మధ్యయనము.తరువాత గ్రామేగేయగానాధ్యయనము – ఇది సంప్రదాయము. అందువలన గ్రామేగేయగానాధ్యయనము “ద్వితీయము”.

 

ఊహగానము:

పూర్వార్చికలో నున్న సామలనాధారముగ గ్రామేగేయగానములావిర్భవించెను. ఆ సామలును గ్రామేగేయములును ఆధారముగ ఊహగానములుద్భవించెను.

 

ఊహగానములు

రాణాయణీయము                     కౌధుమ శాఖ               జైమిని శాఖ

936                                           1026                      1802

 

ఊహగానములు యజ్ఞములయందు వినియోగము. యజ్ఞ వినియోగ దృష్ట్యా ఊహగానములను ఈక్రింది విధముగ విభజింపవచ్చును.

  1. దశరాత్ర పర్వ
  2. సంవత్సర పర్వ
  3. ఏకాహ పర్వ
  4. అహీన పర్వ
  5. సత్ర పర్వ
  6. ప్రాయశ్చిత్త పర్వ
  7. క్షుద్ర పర్వ

 

  1. దశరాత్ర పర్వము:- 1 నుండి 222 వరకు. సోమయాగమన, ఆది, అన్తిమ దినములయందు తక్క, తక్కిన 10 రోజులలోను గానము చేయవలసిన గానములు దశరాత్రపర్వము నందున్నవి. ఇందు 222 గానములున్నవి.
  2. సంవత్సర పర్వము:- 223 నుండి 374 వరకు 152 గానములున్నవి. సంవత్సర పర్యంతర జరుగు సోమయాగము ”గవామయనము”. గవామయనమునందు పఠించు గానములు సంవత్సర పర్వమునందున్నవి.
  3. ఏకాహ పర్వము:- 375 నుండి 532 వరకు 158 గానములు ఉన్నవి. ఏకాహపర్వము ఒకేదినమందు పూర్తియగు సోమయాగము. ఇందు పఠించు గానములు ఏకాహపర్వమునందున్నవి.
  4. అహీన పర్వము:- 533 నుండి 678 వరకు 146 గానములు అహీనము మరియొక సోమయాగ స్వరూపము.
  5. సత్ర పర్వము:- 679 నుండి 799 వరకు 121 గానములు.
  6. ప్రాయశ్చిత్త పర్వము:- 800 నుండి 849 వరకు 50 గానములు యజ్ఞప్రాయశ్చిత్తములందు వీని గానములుండును.
  7. క్షుద్రపర్వము:- 850 నుండి 936 వరకు 87 గానములు. క్షుద్రయజ్ఞములందు ఈ గానములను గూర్చిన విషయ ప్రసక్తి లేదు.

ఇవి రాణాయణీయ శాఖ యందున్న ఊహగానగ్రంథ విభజనము.

 

ఊహ్యగానము:

అరణ్యగేయ గానము ప్రకృతిగా ఉత్తరార్చిక యందున్న గానములు ఊహ్యగానములు. అరణ్యగేయ గానమునందున్న 294 గానముల నుండి 71 గానములు ప్రకృతులుగా 204 గానములు ఊహ్యగానములయ్యెను. ఊహ్యగానములు (రహస్యగానము) ఊహగానములవలెనే సోమయాగ రూపయజ్ఞములన్నిటి యందును గానము సేయబడును. ఒకే అరణ్యగేయ గానమునకు 4,5 ఊహ్యగానములుండవచ్చు. దీని వలననే 71 అరణ్యగేయములైన ప్రకృతుల నుండి 204 ఊహ్యగానములు అవతరించుట.

 

ఊహ్యగాన విభాగములు:-

పర్వములు

1 .  దశరాత్రము 1 – 29 వరకు 29       ఊహ్యగానములు
2. సంవత్సరము 30 – 69 40
3. ఏకాహము 70 – 92 23
4. అహీనము 93 – 119 27
5. సత్రము 120 – 133 14
6. ప్రాయశ్చిత్తము 134 – 152 19
7. క్షుద్రము 153 – 204 52
    204

 

   పర్వము  ఊహగానము  గానసంఖ్య ఊహ్యగానము  గానసంఖ్య
దశరాత్రము 1 – 222      222   1 – 29     29
సంవత్సరము 223 – 374      252 30 – 69      40
ఏకాహము 375 – 532      158 70 – 92      23
అహీనము 533 – 678      146 83 – 119      27
సత్రము 679 – 799      121 120 – 133      14
ప్రాయశ్చిత్తము 800 – 849       50 134 – 152      19
క్షుద్రము 850 – 936       87 153 – 204      52
  ఊహగానములు     936 ఊహ్యగానములు     204

 

ఉత్తరార్చిక యందు ఏకర్చిలు లేవు. తృచ్ లే ఉన్నవి. వీటికి “ప్రగాథలు” అని పేరు. “త్రిసృభిర్హి సామ సమ్మితమ్” [ఐతరేయ బ్రాహ్మణము 3 – 23].

“వాకేన వాకం ద్విపదా చతుష్ప దాక్షరేణ” ఋ.సం. 1 – 164 – 24

ఐతెరేయ బ్రాహ్మణము  3 – 23 నందు “స”, అను అక్షరముల సంయోగమును గూర్చి వివరింపబడినది.

“కయానశ్చిత్ర ఆ భువత్” [సామ 672 – 674 తృచము]

ప్రధమ ఋక్ “కయానశ్చిత్ర” సామ 169, పూర్వార్చిక. ఇది గ్రామేగేయగానము నందు వామదేవ్యగానము. ఇదియే ఉత్తరార్చిక యందు 3 రుచములుగా గానము సేయబడును. అచ్చట ఊహగానము.

ఊహ్యగానము ఉత్తరార్చిక, అరణ్యగాన సంబంధి. ఉత్తరార్చిక యందలి అనేకమయిన ఋక్కులు పూర్వార్చికలో లేవు. ఇవి ఎక్కువ భాగము గాయత్రి రాగమునందు ఉండి ప్రాతస్సవన పఠనీయములు. గ్రామగేయము నందు పరిశిష్ట రూపములుగ కన్పట్టుచున్నవి.

కొన్ని పూర్వార్చికలోని ఋక్కులు ఉత్తరార్చికలో లేవు. వీటిని సోమయాగమునందు పఠింపరు. వీటిని ఉద్గాత ఎప్పుడు పఠించునో శోధింపవలెను.

 

 

ఏకాదశార్చిక సంపూర్ణము

 

Advertisements
Leave a comment

Leave a Reply

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: